یکی از رایجترین منابع اختلاف بین مالک، مستأجر و مدیر ساختمان، ابهام در این است که هر هزینه دقیقاً بر عهده کیست. اگرچه این موضوع میتواند در قرارداد اجاره هم مشخص شود، اما عرف رایج و منطق زیربنای آن را در این مقاله بررسی میکنیم.
قاعده رایج در عرف ساختمانها این است: هزینههای مصرفی و جاری بر عهده مستأجر (ساکن) است، چون او از امکانات روزمره استفاده میکند؛ اما هزینههای مربوط به حفظ ارزش ملک و سرمایه بر عهده مالک است، چون منفعت بلندمدت آن به مالک برمیگردد.
| نوع هزینه | معمولاً بر عهده کیست |
|---|---|
| شارژ ماهانه معمول (نظافت، آسانسور، نگهبانی) | مستأجر |
| آب، برق و گاز مشاعات | مستأجر |
| تعمیرات اساسی (تعویض موتورخانه، ایزوگام پشتبام) | مالک |
| بازسازی نما یا سرمایهگذاریهای بزرگ | مالک |
| بیمه ساختمان | مالک |
| هزینه ورود/اسبابکشی (در صورت وجود در آییننامه) | مستأجر یا موجر (طبق توافق) |
وقتی این مرز بهدرستی رعایت نشود، معمولاً یکی از دو اتفاق میافتد: یا مستأجر ناراضی میشود چون هزینهای را پرداخت کرده که ارزش افزودهاش نصیب مالک شده، یا مالک از پرداخت هزینههای سرمایهای که واقعاً بر عهده اوست شانه خالی میکند و آن را روی دوش مستأجر میاندازد.
قانون تملک آپارتمانها بهطور مشخص، تعمیرات اساسی و نگهداری از اجزای اصلی بنا را وظیفه مالک میداند، در حالیکه هزینههای نگهداری روزمره جزو مخارج مشترک است که معمولاً طبق قرارداد اجاره یا آییننامه داخلی ساختمان بر عهده ساکن (مستأجر) قرار میگیرد. توصیه میشود این تفکیک از ابتدا در قرارداد اجاره یا آییننامه داخلی ساختمان بهصورت شفاف نوشته شود.